راه پله و آسانسور چند متر مربع است؟ تعیین ابعاد آسانسور در پلان به نوع کاربری ساختمان بستگی دارد و این موضوع در ساختمانهای مسکونی و تجاری به وضوح متفاوت است. در ساختمانهای تجاری که با حجم بالای تردد مواجه هستند، نیاز به آسانسورهایی با ظرفیت و ابعاد بزرگتر احساس میشود. به عنوان مثال حداقل مساحت راه پله و آسانسور در این نوع ساختمانها معمولاً عمق حداقل 120 سانتیمتر و عرض حداقل 172 سانتیمتر در نظر گرفته میشود. از سوی دیگر، در ساختمانهای مسکونی با میزان تردد کمتر، ابعاد آسانسور سادهتر و کوچکتر خواهد بود و معمولاً عمق 100 سانتیمتر و عرض 90 سانتیمتر برای آن کافی است. این تفاوتها به طراحی بهینه و کارآمد فضاهای مختلف کمک کرده و تجربه کاربری را بهبود میبخشد.
استاندارد مساحت راه پله و چاه آسانسور
برای طراحی پلان، اطلاع از حداقل مساحت راه پله و آسانسور بر اساس ضوابط مقررات ملی ساختمان ضروری است. در ادامه ابعاد استاندارد برای زمینهای حداقل 200 متری را بیان کردیم:
استاندارد مساحت راه پله
1. ابعاد حداقل باکس:
- عرض: 240 سانتیمتر
- طول: 450 سانتیمتر
2. نقشههای فاز یک:
- باکس باید برابر یا بزرگتر از ابعاد حداقل باشد.
3. طول راه پله:
- وابسته به ارتفاع طبقه
- افزایش طول مستلزم افزایش تعداد پلهها.
4. شرایط زمینهای کوچک:
- مساحت کمتر از 200 متر
- حداکثر 5 سقف و 50 نفر ساکن
5. ابعاد مفید راه پله:
- عرض: 200 سانتیمتر
- طول: 410 سانتیمتر
استاندارد مساحت آسانسور
- ابعاد باکس داخلی: حداقل 160 × 200 سانتیمتر
- ابعاد درب: 80 سانتیمتر
- ابعاد لابی: 150 × 150 سانتیمتر
- کابین آسانسور: کوچکتر از ابعاد چاه به دلیل نصب تجهیزات
- زمینهای کوچکتر از 200 متر: ابعاد باکس 160 × 140 سانتیمتر قابل قبول است.
ضوابط، پلان و ابعاد آسانسور
برای نصب آسانسور در ساختمان، ابتدا باید علاوه بر حداقل مساحت راه پله و آسانسور، پلان راه پله و آسانسور طراحی شود. این طراحی باید مطابق با ضوابط مربوطه انجام گیرد و مکانهای مناسب برای آنها شامل کنار نما، انتهای نما و میانه نما در نظر گرفته شود.
- جا نمایی راه پله و آسانسور در کناره بنا: برای بهینهسازی فضای پارکینگ، طراحی واحدهای طبقات بالا نمیتواند یکسان باشد و لازم است درب پارکینگ در عرض ساختمان قرار گیرد.
- جا نمایی راه پله و آسانسور در انتهای بنا: جانمایی راه پله و آسانسور در انتهای بنا، به طراحی بهینه پارکینگ کمک میکند. با این حال، این وضعیت ممکن است طراحی واحدهای ساختمان را پیچیده کرده و باعث اختلاف ابعاد پاگرد پله در طبقات مختلف شود.
- جا نمایی راه پله و آسانسور در میانه بنا: قرار دادن راه پله و آسانسور در مرکز بنا موجب کاهش فضای مفید پارکینگ میشود، اما این طراحی امکان ساخت واحدهایی کاملاً یکسان و نورگیر را فراهم میکند.
حتما مشاهده کنید: معایب آسانسور تک فاز
در ادامه میتوانید ضوابط راه پله و آسانسور pdf را مشاهده کنید:
نکات اهم ضوابط راه پله و آسانسور
علاوه بر موارد ذکر شده، نکات دیگری نیز در خصوص اصول طراحی و ابعاد پلان راه پله و آسانسور و مکانیابی وجود دارد که شامل موارد زیر میباشد:
1. تعیین آسانسورها:
- مشخص کردن تعداد، ظرفیت و موقعیت آسانسورها توسط مهندس طراح.
2. استانداردهای دسترسی:
- رعایت ضوابط برای معلولین جسمی و حرکتی الزامی است.
- حداقل یک آسانسور باید برای استفاده ویلچربر طراحی شود.
3. فاصله آسانسور:
- حداکثر فاصله از ورودی تا درب باید 40 متر باشد.
- تعداد آسانسورها در ساختمانهای مرتفع:
- برای ساختمانهای 8 طبقه یا با ارتفاع 28 متر یا بیشتر، حداقل دو آسانسور نیاز است.
4. چاه آسانسور:
- در صورت وجود سه آسانسور، میتوان در یک چاه مشترک قرار گیرند؛ اما برای چهار آسانسور، حداقل دو چاه جداگانه لازم است.
5. طراحی در زمینهای بزرگ:
- در زمینهای بیشتر از 200 متر با حداکثر 4 واحد در هر طبقه، یک راه پله و یک آسانسور کافی است.
- اگر تعداد واحدها در هر طبقه بیشتر از 4 باشد، حداقل دو راه پله و آسانسور باید طراحی شود.
6. ابعاد پله و دیوار:
- در زمینهای بیش از 200 متر: ارتفاع پله 17 سانتیمتر، عرض کف 30 سانتیمتر، و ارتفاع دیوار باکس 20 سانتیمتر.
7. طراحی در زمینهای کوچک:
- برای زمینهای مساوی یا کمتر از 200 متر با بر 6 متری، تأمین لابی الزامی نیست.
روش محاسبه ابعاد راه پله و چاه آسانسور
نحوه محاسبه مساحت راه پله و آسانسور به شرح زیر است:
راه پله
در طراحی فضاهای مختلف، ابعاد راه پلهها نقش حیاتی ایفا میکنند، به ویژه در زمینهای بالای ۲۰۰ متر که ابعاد حداقلی برای راه پله به طور مشخص تعریف شده است. عرض ۲.۴۰ متر و طول ۴.۵۰ متر برای راه پلههای این نوع زمینها الزامی است و باکس داخلی باید با این ابعاد مطابقت داشته باشد تا امنیت و راحتی کاربران را تضمین کند. در عین حال، طول راه پله نیز بر اساس ارتفاع طبقات تعیین میشود و ممکن است نیاز به افزایش داشته باشد که این امر به افزایش تعداد پلهها و تأمین ارتفاع مناسب کمک میکند. از سوی دیگر، در زمینهای زیر ۲۰۰ متر، ابعاد باکس راه پله به ۴.۱۰ در ۲ متر کاهش مییابد که نشاندهنده نیاز به دقت و توجه بیشتر در طراحی این فضاهای کوچکتر است. این جزئیات به طرز قابل توجهی بر کارایی و ایمنی ساختمان تأثیر میگذارد و به معماران و طراحان این امکان را میدهد که فضاهای متناسب و کاربردی خلق کنند.
ابعاد استاندارد پله و پاگرد
ارتفاع پله:
- حداقل: ۱۴ سانتیمتر
- حداکثر: ۱۸ سانتیمتر
پلههای خارجی: بهتر است کوتاهتر از ۱۴ سانتیمتر نباشند.
- ارتفاع کمتر از ۱۴ سانتیمتر برای پلههای تک توصیه نمیشود (پله لنگ میزند).
محاسبه ابعاد پله:
- فرمول: (ارتفاع پله × ۲) + اندازه کف پله = عددی بین ۶۳ تا ۶۵
- برای ارتفاع ۱۵ سانتیمتر: بهترین اندازه کف پله ۳۳ تا ۳۵ سانتیمتر.
عرض پاگرد:
- باکس پله بزرگ: ۱.۲ متر
- باکس پله کوچک (زمینهای زیر ۲۰۰ یا ۱۵۰): ۱ متر
چشم پله:
- فاصله بین دو رمپ پله؛ در پلان مانند دودکش عمل کرده و در آتشسوزی دود را منتقل میکند.
- در طراحی باکس پله، لحاظ کردن چشم پله مجاز نیست (پلهها محل فرار در مواقع بحرانی هستند).
حتما مشاهده کنید: آموزش نصب ریل آسانسور
چاه آسانسور
در طراحی سیستم آسانسور، فضای مورد نیاز به طور کلی به سه دسته تقسیم میشود که هر یک اهمیت خاصی در عملکرد بهینه آسانسور دارند. فضای افقی چاه آسانسور شامل ابعاد لازم برای کابین، وزنه تعادل، درب و ریلهای راهنما است. برای تعیین ابعاد کابین، ظرفیت آن بر اساس استانداردها معیار قرار میگیرد و به همین دلیل، مساحت داخلی آن باید بهدقت محاسبه شود. در پشت کابین، فضایی حدود ۳۰ سانتیمتر برای جا به جایی وزنه تعادل در نظر گرفته میشود.
همچنین، در دو طرف کابین، ریلهای راهنما بهصورت موازی قرار میگیرند که در آسانسورهای با سرعت معمولی، از هر طرف حدود ۲۰ سانتیمتر و در آسانسورهای سریعتر تا ۲۵ سانتیمتر فضا نیاز دارند. به علاوه، نوع و ابعاد دربهای آسانسور نیز با توجه به طراحی و استانداردهای مختلف متفاوت است و باید در محاسبات فضایی لحاظ شود.
برای محاسبه ابعاد چاه آسانسور، عمق آن شامل عمق کابین، فضای اشغال شده توسط درب آسانسور و فضای وزنه تعادل است. همچنین، عرض چاه برابر با عرض کابین به علاوه فضای نصب ریلها در هر دو طرف میباشد.
فضای موردنیاز در مقطع عمودی آسانسور شامل چهار بخش کلیدی است که هر یک نقش مهمی در عملکرد و ایمنی سیستم دارند. ابتدا، چاهک که فاصله قائم میان کف توقف و کف چاه آسانسور را در بر میگیرد، به عنوان محل جانپناه برای سرویسکاران در نظر گرفته میشود و باید با توجه به نوع و سرعت آسانسور طراحی گردد. سپس، مسیر حرکت آسانسور یا Travel، فاصله بین کف پایینترین و بالاترین توقف را نشان میدهد که با لحاظ کردن ارتفاع و تعداد طبقات محاسبه میشود، به استثنای ارتفاع طبقه آخر.
همچنین، ارتفاع بین سقف چاه و زیر سقف موتورخانه، بهعنوان فضایی برای ایستادن فرد در حین کار، به طور متوسط ۸/۱ متر در نظر گرفته میشود. در نهایت، بالاسری یا overhead، فاصله کف بالاترین توقف تا زیر سقف چاه آسانسور است که اهمیت زیادی در طراحی و اجرای مناسب آسانسور دارد و اطلاعات آن در جداول استاندارد ارائه شده است.
سوالات متداول
مساحت معمول برای ابعاد راه پله و کانال آسانسور باید چقدر باشد؟
در طراحی فضاهای عمومی و مسکونی، رعایت استانداردهای ابعاد برای راه پله و کانال آسانسور بسیار مهم است. حداقل متراژ راه پله و آسانسور در باکس راه پله باید 240 سانتیمتر عرض و 450 سانتیمتر طول باشد و طول راه پله به ارتفاع طبقات بستگی دارد. برای آسانسور، ابعاد داخلی کابین حداقل 160 در 200 سانتیمتر و عرض درب 80 سانتیمتر است. لابی آسانسور نیز باید حداقل 150 در 150 سانتیمتر باشد. رعایت این جزئیات به بهبود کارایی و تضمین ایمنی و راحتی کاربران کمک میکند.
متراژ زمین بر ابعاد راه پله و آسانسور تاثیر گذار است؟
متراژ زمین بهویژه در زمینهای کوچک (زیر 200 متر) بر طراحی ابعاد راهپله و آسانسور تأثیر دارد. در این فضاها، ابعاد مفید راهپله باید 200 سانتیمتر عرض و 410 سانتیمتر طول باشد تا ایمنی و دسترسی مطلوب فراهم شود. همچنین، باکس آسانسور باید با ابعاد 160 × 140 سانتیمتر طراحی گردد. هماهنگی این ابعاد با متراژ زمین، کارایی و کیفیت زندگی ساکنین را بهبود میبخشد.
متناسب ترین ابعاد راه پله و آسانسور کدام است؟
ابعاد مناسب راه پله و آسانسور برای تسهیل جابهجایی و ایمنی در ساختمانها ضروری است. باکس داخلی آسانسور باید حداقل 160 در 200 سانتیمتر باشد و درب آن 80 سانتیمتر عرض داشته باشد تا ورود و خروج آسان فراهم گردد. لابی نیز به ابعاد 150 در 150 سانتیمتر نیاز دارد تا فضایی برای تجمع ایجاد کند. همچنین، راه پله باید عرض 240 سانتیمتر و طول 450 سانتیمتر داشته باشد تا عبور ایمن افراد و جلوگیری از ازدحام امکانپذیر شود. این ابعاد به ایجاد محیطی راحت و ایمن کمک میکنند.
مقالات مرتبط:
